Van Mardijkers en Merdeka
Zes hoofdstukken uit de gezamenlijke geschiedenis van Indonesië en Nederland
Hoofdstuk 1 - De peper wordt peperduur!
De peper wordt peperduur. Dat moet anders.
Azië – waar ligt dat eigenlijk? En hoe kom je daar?
Azië bestaat al, economisch en politiek.
Iedereen erop af – ruzie en gedoe. De Portugezen eruit en de VOC erin.
Belangrijkste bronnen
- F.S. Gaastra: Geschiedenis van de VOC (1e druk 1992)
- M. Lubis: Indonesia – Land under the rainbow (1e druk 1979)
- The world at 1500 - Modern World History, Louis Revised Edition (2022)
- Dutch ships in tropical waters – proefschrift R. Parthesius (UvA 2007)
- C. Brown: A short history of Indonesia, the unlike nation (1e druk 2003)
- VOCsite.nl
- Atlasofmutualheritage.nl
- dbnl.org
Literatuur
- Pramoedya Ananta Toer: De stroom uit het Noorden (1995)
- V.D. Roeper: De schipbreuk van de Batavia (2002)
Hoofdstuk 2 - Jan Pieterszoon Coen kwam, zag, maar alles liep anders...
Hoe sticht je een een handelsnetwerk? Met gestrekt been erin natuurlijk!
J.P. Coen: zijn goede bedoelingen plaveiden de weg naar de hel.
Batavia is een succes, maar voor wie eigenlijk?
De VOC wordt volwassen en vindt dat verder prima.
Belangrijkste bronnen
- F.S. Gaastra: Geschiedenis van de VOC (1e druk 1992)
- Mochtar Lubis: Indonesia – Land under the rainbow (1e druk 1979)
- Dutch ships in tropical waters – proefschrift R. Parthesius (UvA 2007)
- H.E. Niemeijer: Batavia, een koloniale samenleving in de 17e eeuw (2005)
- J. van Goor: Jan Pieterszoon Coen – Koopman-koning in Azië (2018)
- Tropische perken – De opbouw van een perkenstelsel op de Banda-eilanden door de VOC – Thesis E.M.Z. Segeren (2020)
- E.M. Beekman: Paradijzen van Weleer (1996)
- VOCsite.nl
- Atlasofmutualheritage.nl
- dbnl.org
Literatuur
- Anneloes Timmerije: De mannen van Maria (2021)
Hoofdstuk 3 - De VOC: geldautomaat en grabbelton en uiteindelijk failliet.
De VOC in de 18e eeuw: een feest voor ritselaars.
De Engelsen steken stokken in de wielen van de VOC.
De Nederlandse staat springt bij, maar te laat - het doek valt.
Indië op weg naar de 19e eeuw: snapt u het nog?
Belangrijkste bronnen
- F.S. Gaastra: Geschiedenis van de VOC (1e druk 1992)
- Mochtar Lubis: Indonesia – Land under the rainbow (1e druk 1979)
- Dutch ships in tropical waters – proefschrift R. Parthesius (UvA 2007)
- C. Brown: A short history of Indonesia, the unlike nation (1e druk 2003)
- E.M. Beekman: Paradijzen van Weleer (1996)
- Keeping corruption at bay, a study of the VOC’s administrative encounter with the Mughals in 17th century Bengal – proefschrift B. Sur (UvL 2019)
- VOCsite.nl
- Atlasofmutualheritage.nl
- dbnl.org
Hoofdstuk 4 - Nederland krijgt een kolonie - maar wat is dat eigenlijk?
Wat moet je met een kolonie? Nederland zoekt zijn weg en vooral naar geschikt personeel.
Het cultuurstelsel: een weg naar de hel ondanks de goede bedoelingen.
Douwes Dekker schrijft een boek en dat maakt veel los.
Belangrijkste bronnen
- Mochtar Lubis: Indonesia – Land under the rainbow (1979)
- C. Brown: A short history of Indonesia, the unlike nation (2003)
- E.M. Beekman: Paradijzen van Weleer (1996)
- C. Fasseur: De Indologen (1995)
- Van suikermolen tot grootbedrijf – Dissertatie Margaret Leidelmeijer, TUE, (1997)
- Staatkunde en geschiedenis – De tijdspiegel jaargang 28, blz 301-406
- Indonesia under Dutch East Indies Cultuurstelsel – H. Manurang & T. Rezasyah, Padjadjaran University Bandung
- “Het nieuwe stelsel ruikt teveel naar de ploeg” – Artikel van R. Roskam, Leidschrift, (2000)
- Residenten, koloniale staat en koloniale samenleving – Dissertatie M. Verbart, Open Universiteit (2022)
Literatuur:
- Madelon Szekely-Lulofs: Rubber (1931)
- Madelon Szekely-Lulofs: Koelie (1932)
- Hella Haasse: Heren van Thee (1992)
- Pramoedja Ananta Toer: Aarde der mensen (1980)
Hoofdstuk 5 - Nederlands Indië compleet maar toch ook weer niet.
Van Sabang tot Merauke, met dank aan Jo van Heutsz en Snouck Hurgronje.
De koloniale samenleving: vooral veel gemiste kansen.
Wie is eigenlijk die Soekarno?
De Japanners sluiten de tent maar niemand heeft dat in de gaten.
Belangrijkste bronnen
- C. Fasseur: De Indologen (1995)
- Staatkunde en geschiedenis – De tijdspiegel jaargang 28, blz 301-406
- Residenten, koloniale staat en koloniale samenleving – Dissertatie M. Verbart, Open Universiteit (2022)
- De demografische geschiedenis van de Indische Nederlanders – Rapport 674 van Nidi (2002)
Literatuur
- Pramoedja Ananta Toer: Aarde der mensen (1980)
- Louis Couperus: De stille kracht (1900)
- Johan Fabricius: Het gordijn met de ibissen (1974)
Hoofdstuk 6 - Het jonge Indonesië pubert tegen de Nederlanders.
Merdeka: De Nederlanders eruit en daarna komt alles goed...
1957: Dan maar nationaliseren die Nederlandse bedrijven.
1965: Het nationale traumajaar: Soekarno weggeduwd door Soeharto.
1992: Niets geleerd: Jan Pronk als toean besar.
Belangrijkste bronnen
- De demografische geschiedenis van de Indische Nederlanders – Rapport 674 van Nidi (2002)
- Soekarno, Nederlands onderdaan – L.Giebels (1999)
- Afscheid van de koloniën – J.Jansen van Galen (2010)
- Ons laatste oorlogje – J.Jansen van Galen (2013)
- Opstand in het paradijs – Ketoet Tantri (1960)
- Wedloop met de moesson – G.F.Jacobs (1982)




